1
AİLE HEKİMLİĞİNİN PİLOT UYGULANDIĞI İLLERDE TOPLUM SAĞLIĞI
MERKEZLERİ KURULMASI VE ÇALIŞTIRILMASINA DAİR YÖNERGE
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Hukukî Dayanak ve Tanımlar
Amaç
Madde 1- (1) Bu Yönergenin amacı, aile hekimliği uygulamasının yürütüldüğü illerde
kurulacak toplum sağlığı merkezlerinin organizasyonu, kadroları, görevleri ile çalışma usul ve
esaslarını belirlemektir.
Kapsam
Madde 2- (1) Bu Yönerge aile hekimliği uygulaması bulunan illerdeki toplum sağlığı
merkezlerinin tiplerinin, fiziki yapısının, personel kadro ve görevlerinin düzenlenmesi, idari
görevlerinin yürütülmesi; toplumla ilişkili hastalıkların kontrolü, çevre sağlığı, gerektiğinde adli
tıp hizmetleri, okul sağlığı, iş sağlığı ve güvenliği, acil sağlık hizmetleri, sağlık eğitimi,
laboratuvar hizmetleri gibi hizmetlerin sunumu ve gerekli kurumlarla işbirliği içinde koruyucu ve
tedavi edici hizmetlerden herkesin en iyi şekilde yararlanması için bölgedeki nüfusun sağlık
düzeyini yükseltici planların yapılması ve bu hizmetlerin yapılmasına destek verilmesini içeren
hizmetler ile bu hizmetleri sunan kurum ve kuruluşları kapsar.
Hukukî dayanak
Madde 3- (1) Bu Yönerge, 09/12/2004 tarih ve 25665 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan
5258 sayılı Aile Hekimliği Pilot Uygulaması Hakkında Kanunun 8 inci maddesi ile 14/12/1983
tarih ve 18251 Sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan 181 sayılı Sağlık Bakanlığının Teşkilat ve
Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 43 üncü maddesine dayanılarak
hazırlanmıştır.
Tanımlar
Madde 4- (1) Bu Yönergede geçen;
Bakanlık: Sağlık Bakanlığını,
Kanun: 09/12/2004 tarih ve 25665 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan 5258 sayılı Aile
Hekimliği Pilot Uygulaması Hakkında Kanunu,
Müdürlük: İl sağlık müdürlüğünü,
Grup başkanlığı: İlçe sağlık grup başkanlığını,
Toplum sağlığı merkezi: Bölgesinde yaşayan toplumun sağlığını geliştirmeyi ve korumayı
ön plana alarak sağlıkla ilgili risk ve sorunları belirleyen, bu sorunları gidermek için planlama
yapan ve bu planları uygulayan, uygulatan; birinci basamak koruyucu, iyileştirici ve rehabilite
edici sağlık hizmetlerini müdürlüğün sevk ve idaresinde organize eden, bu hizmetlerin verimli
şekilde sunulmasını izleyen, değerlendiren ve destekleyen, bölgesinde bulunan sağlık kuruluşları
ile diğer kurum ve kuruluşlar arasındaki koordinasyonu sağlayan sağlık kuruluşunu,
Toplum sağlığı merkezi birimi: Toplum sağlığı merkezinin diğer görevleri ile birlikte
belli hizmet alanında yoğunlaşmış toplum sağlığı merkezlerine bağlı yapıyı,
Aile hekimi: Kişiye yönelik koruyucu sağlık hizmetleri ile birinci basamak teşhis, tedavi
ve rehabilite edici sağlık hizmetlerini yaş, cinsiyet ve hastalık ayrımı yapmaksızın her kişiye
kapsamlı ve devamlı olarak belli bir mekânda vermekle yükümlü, gerektiği ölçüde gezici sağlık
hizmeti veren ve tam gün esasına göre çalışan aile hekimliği uzmanı veya Bakanlığın öngördüğü
eğitimleri alan uzman tabip veya tabipleri,
Aile sağlığı elemanı: Aile hekimi ile birlikte hizmet veren, sözleşmeli çalıştırılan veya
Bakanlıkça görevlendirilen, ebe, hemşire, sağlık memurunu (toplum sağlığı),
2
Aile sağlığı merkezi: Bir veya daha fazla aile hekimi ile aile sağlığı elemanınca aile
hekimliği hizmetinin verildiği sağlık kuruluşunu,
Sorumlu hekim: Toplum sağlığı merkezinin idari ve tıbbi tüm işlerini ilgili mevzuat
hükümlerine uygun olarak yürüten ve denetleyen toplum sağlığı merkezinin amirini,
Entegre ilçe hastanesi: Birinci ve ikinci basamak sağlık hizmetlerinin beraberce verildiği
entegre sağlık kuruluşunu,
Gezici sağlık hizmeti: Aile hekimi ve/veya aile sağlığı elemanının, müdürlükçe tespit
edilen uzak mahalle, belde, köy, mezra ve benzeri yerleşim yerlerine, Bakanlıkça belirlenen
aralıklarla giderek yerinde vereceği sağlık hizmetini,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Toplum Sağlığı Merkezlerinin Kurulma Usul ve Esasları
Açılma ve kapatılması
Madde 5- (1) Her ilçede ve 10.07.2004 tarihli 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi
Kanununa tabi olmayan il merkezlerinde en az bir toplum sağlığı merkezi kurulur. Sorumluluk
alanları, kuruldukları ilçenin mülki idare sınırlarıdır. Toplum sağlığı merkezleri nüfusa göre;
20.000 nüfusa kadar “D” tipi, 20.001 - 50.000 nüfusa kadar “C” tipi 50.001 - 100.000 nüfusa
kadar “B” tipi ve 100.001 nüfusun üzerinde “A” tipi olarak sınıflandırılır. Aynı ilçede birden
fazla toplum sağlığı merkezi kurulabilir. İlçede birden fazla toplum sağlığı merkezi varsa o
ilçenin mülki idare sınırları içinde kalmak kaydıyla sorumluluk bölgeleri müdürlükçe belirlenir
veya ihtiyaca göre sonradan değiştirilebilir. İlçede birden fazla toplum sağlığı merkezi varsa bu
merkezler ilçedeki grup başkanlığına bağlı olarak görev yaparlar.
(2) Toplum sağlığı merkezleri aşağıdaki kriterlere göre valiliğin teklifi ve Bakanlığın
onayı ile hizmete açılır veya kapatılır.
Toplum sağlığı merkezi:
a) Merkez binanın il veya ilçe merkezinde olması,
b) Bölgenin coğrafyası ve nüfus yapısı,
c) Sağlık alt yapısı,
ç) Sağlık göstergeleri,
d) Bölgenin sosyo-ekonomik gelişmişlik düzeyi,
e) Turizm ve sanayi bölgesi mevcudiyeti gibi
durumlar değerlendirilerek açılmasına, tipine veya kapatılmasına karar verilir.
(3) Toplum sağlığı merkezi kişilerin kolay ulaşabileceği merkezi yerlerde, verdiği
hizmetlere yetecek büyüklükte olan bina veya binalarda hizmete açılır. Öncelikle uygun kamu
binaları kullanılır. Buralarda yeterli sayıda oda, eğitim salonu ile araç, gereç, tıbbi donanım, büro
malzemeleri ve sarf malzemeleri bulundurulur.
(4) Verem savaş dispanserleri, ana çocuk sağlığı merkezleri, halk sağlığı laboratuvarları
ve benzeri toplum sağlığı merkezi birimleri farklı binalarda hizmet verebilirler.
Personel yapısı
Madde 6- (1) Toplum sağlığı merkezlerinde görev yapacak personelin niteliği ve sayısı
“Sağlık Bakanlığı Taşra Teşkilatı Yatak ve Kadro Standartları Yönetmeliği” ne göre belirlenir.
(2) Toplum sağlığı merkezi sorumlu hekimliğine müdürlüğün teklifi valiliğin onayı ile
aşağıdaki kişiler arasından görevlendirme yapılır:
a) Halk sağlığı uzmanı ya da epidemiyoloji uzmanı hekimler,
b) Halk sağlığı ya da epidemiyoloji alanında doktora yapmış olan hekimler,
c) Halk sağlığı ya da epidemiyoloji alanında yüksek lisans yapmış olan hekimler,
ç) Yönetimle ilgili alanlarda doktora ya da yüksek lisans yapmış olan hekimler,
3
d) Bakanlıkça onaylanmış toplum sağlığı ile ilgili alanlarda sertifikalı eğitim alan
hekimler öncelikli olmak üzere diğer hekimler.
Görevlendirmede öncelik sırasına göre yukarıdaki sıralamaya uyulur. Görevlendirmede
yukarıdaki sıralama işlemi öncelikle A tipi toplum sağlığı merkezlerinden başlanarak uygulanır.
(3) İlçelerde toplum sağlığı merkezi sorumlu hekimi aynı zamanda grup başkanıdır.
Birden fazla toplum sağlığı merkezi olan ilçelerde müdürlüğün uygun göreceği toplum sağlığı
merkezinin sorumlu hekimi aynı zamanda o ilçenin grup başkanı olarak görev yapar. Ancak
müdürlüğün teklifi Bakanlığın uygun görüşü ile toplum sağlığı merkezi dışında ayrıca bir grup
başkanlığı tesis edilebilir ve bu ilçelerdeki toplum sağlığı merkezleri iş ve işlemlerini grup
başkanlığı aracılığıyla yürütür.
(4) Ana çocuk sağlığı ve aile planlaması merkezleri, verem savaş dispanserleri, sıtma
savaş dispanserleri gibi birinci basamak sağlık kuruluşları ile halk sağlığı laboratuvarları
müdürlüğün uygun göreceği toplum sağlığı merkezine bağlı birer birim olarak görev yaparlar.
Kanser erken teşhis ve tarama merkezleri kendi mevzuatlarına göre hizmetlerine devam eder.
(5) Entegre ilçe hastanelerinin bulunduğu ilçelerde hastane başhekimi aynı zamanda
toplum sağlığı merkezi sorumlu hekimliği ve grup başkanlığı görevini beraberce yürütür. Bu tip
ilçelerde toplum sağlığı merkezi hastane bünyesi içinde yer alır.
Eğitim
Madde 7- (1) Toplum sağlığı merkezi personeli, görevlerine yönelik olarak Bakanlığın
ön gördüğü eğitimlere tabi tutulurlar. Bu eğitimlerin en az % 80’ine katılmak zorunludur.
Eğitimlerin süresi, içeriği ve eğitimle ilgili diğer hususlar Bakanlık tarafından belirlenir.
(2) Toplum sağlığı merkezinde çalışan hekimlerin eğitimleri iki aşama halinde sürdürülür.
Birinci aşama uyum eğitim programı en az beş gündür. Halk sağlığı ve epidemiyoloji
uzmanlarının, halk sağlığı ya da epidemiyoloji alanında doktora veya yüksek lisans yapmış
hekimlerin bu eğitimlere katılması zorunlu değildir.
(3) Toplum sağlığı merkezi sorumlu hekimi olarak görevlendirilenler birinci aşama uyum
eğitimini sorumlu hekim olarak görevlendirildikleri tarihten itibaren 6 ay, ikinci aşama eğitimleri
ise Bakanlığın öngördüğü süre içinde başarıyla tamamlamak zorundadırlar. Bu eğitimleri
başarıyla tamamlayamayan sorumlu hekimlerin sorumlu hekimlik görevlendirmeleri iptal edilir.
Görevlendirmesi iptal edilen hekimler bu eğitimleri başarıyla tamamlamadıkça tekrar sorumlu
hekim olarak görevlendirilemezler.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Toplum Sağlığı Merkezlerinin Görev, Yetki, Çalışma Usul ve Esasları
Görev ve yetkileri
Madde 8- (1) Bölgesinde sağlık hizmetlerini yürütür. Sağlık hizmetini bir bütün olarak
değerlendirir. Sağlık kuruluşları ile koordinasyonu sağlamak, gerektiğinde diğer kuruluşlarla
işbirliği yapmak suretiyle toplumun ve bireylerin sağlığını korumak ve sağlık düzeylerini
yükseltmekten sorumludur. Bunun için aşağıda sayılan hizmetleri sunar veya sunulmasını sağlar.
a) İdari ve mali işler
b) Kayıt ve istatistik
c) Plan ve program yapma
ç) Üniversitelerle işbirliği
d) İzleme ve değerlendirme
e) Bulaşıcı hastalıkların kontrolü
f) Bulaşıcı olmayan hastalıkların kontrolü
g) Üreme sağlığı hizmetleri
ğ) Ulusal programlar
4
h) Adli tıp hizmetleri
ı) Acil sağlık hizmetleri
i) Kaza ve yaralanmalardan korunma hizmetleri
j) Görüntüleme ve laboratuvar hizmetleri
k) Çevre sağlığı hizmetleri
l) İş sağlığı ve güvenliği hizmetleri
m) Afet hizmetleri
n) Sağlığın geliştirilmesi ve teşviki
o) Sağlık eğitimi hizmetleri
ö) Toplu yaşam alanları ve okul sağlığı hizmetleri
p) Sosyal hizmet çalışmaları
r) Diğer görevler
İdari ve mali işler
Madde 9- (1) Bakanlıktan veya diğer kurumlardan gelen genelgeleri ve talimatları
bölgesindeki aile sağlığı merkezlerine ulaştırır. Demirbaş kayıtlarının tutulmasını ve
denetlemesini yapar. Döner sermaye işlemlerinin yürütülmesinde müdürlükçe kendisine verilen
görevleri yapar. Aile sağlığı merkezi çalışanlarının göreve başlama veya ilişik kesme, personelin
izinli olduğu durumlarda diğer personelin görevlendirilmesi işlerini ve yazışmalarını yürütür.
Aile hekimlerinin çalışma saatlerine uyumunu ve çalışmalarını izler, değerlendirir. Müdürlükteki
şubelerin sahadaki uygulamalarında görev alır.
Kayıt ve istatistik
Madde 10- (1) Bakanlığın belirlemiş olduğu ulusal sağlık veri sözlüğüne uygun olarak,
yürütülen hizmetlerin kayıt ve istatistiklerini elektronik veya basılı ortamda tutar. Topladığı
verileri müdürlüğe zamanında iletir.
(2) Aile hekimini değiştirmek isteyen ya da bir aile hekimine yeni kayıt olmak isteyen
bireylerin başvurularını kabul eder ve bu taleplerin mevzuata uygun olması durumunda gerekli
değişikliği yaparak müdürlüğe bildirir.
(3) Aile hekiminin, görevinden ayrılması veya kişinin aile hekimini değiştirmesi halinde
aile hekimince tutulmuş olan kayıt ve belgeleri eksiksiz olarak teslim alır. Bu belgeleri ve
bilgileri eksiksiz muhafaza ederek sorumlu olacak yeni aile hekimine devreder.
Plan ve program yapma
Madde 11- (1) Bölgesinde sunulan sağlık hizmetini bir bütün olarak değerlendirir.
Kişilerin bu hizmetlerden en iyi şekilde yararlanması için ekip anlayışı ile her türlü önlemi alır.
Bölgesindeki toplumun sağlığını korumak ve geliştirmek, sağlık risk ve sorunlarını belirlemek
amacıyla gerekli verileri toplar, epidemiyolojik açıdan değerlendirerek planlamalar yapar ve
gerekli müdahalelerde bulunur.
(2) Kuruluşundan itibaren ilk bir yıl içerisinde müdürlük ile birlikte bölgesinin sağlık ile
ilgili faaliyet planını hazırlar, ilgili kuruluşlarla paylaşır, uygular ve/veya uygulatır. Sonuçları
izler ve değerlendirir. Takip eden dönemde altı aylık periyotlarla (Ocak - Temmuz) faaliyet plan
ve raporlarını müdürlüğe sunar.
(3) Kişilere ve topluma en iyi sağlık hizmetinin sunulabilmesi için aile sağlığı merkezleri
arasında koordinasyonu sağlar. Ayrıca laboratuvar, görüntüleme hizmetleri, eğitim, lojistik
konularında da doğrudan destek verir. Bölgesinde planladığı hizmetler ile ilgili olarak aile
hekimleriyle beraber çalışmalar yapar.
(4) Bölgede ihtiyaç duyulan aile sağlığı merkezlerinin sayısını, yerlerini ve burada
çalışacak aile hekimi ile diğer personel sayısını planlar. Hazırlayacağı raporun içinde bu konu ile
ilgili önerilerini belirtir.
5
(5) Toplumun ve kişilerin sağlığını korumak ve geliştirmek amacıyla Bakanlıkça
gönderilen her türlü materyal, ilaç ve malzemelerin aile sağlığı merkezine ulaştırılması için tüm
lojistik desteği sağlar.
(6) Aile sağlığı merkezlerinde verilen hizmetlerden kişisel ve toplumsal boyutu olan işler
(bebek ve çocuk sağlığı, gebe ve loğusa takibi, aşı, aile planlaması v.b.) için hem aile hekimleri
arasında hem de diğer ilgili kurumlar arasında koordinasyonu sağlar.
(7) Aile sağlığı merkezlerinden ikinci basamak sağlık kuruluşlarına sevk edilenlerin
işlemlerinin izlenmesi, ikinci basamak sağlık kuruluşlarından geri bildirimin sağlanması ve
değerlendirilmesinde oluşabilecek aksamaları tespit eder ve giderilmesini sağlar.
(8) Toplum sağlığı merkezince rutinde yapılmayan ancak Bakanlıkça yürütülen tarama,
kampanya, aşılama hizmetleri gibi işleri bölgesindeki aile sağlığı merkezleri ile işbirliği içinde
yapar ve/veya yaptırır.
Üniversiteler ve diğer kurumlarla işbirliği
Madde 12- (1) Hizmetin her aşamasında ilgili kamu, özel ve sivil toplum kuruluşları ile
işbirliği yapar.
(2) Bakanlık ve üniversiteler arasında imzalanacak protokol esasları çerçevesinde;
a) Başta halk sağlığı alanında olmak üzere, sağlık personeli yetiştiren üniversitelerde
mezuniyet öncesi ve sonrası öğrenim görenler ile Bakanlık personelinin teorik ve uygulamalı
eğitimlerine katkı amacıyla; sağlıkla ilgili programlarda eğitim gören mezuniyet öncesi ve
sonrası öğrencilerin toplum sağlığı merkezi ve bölgedeki diğer sağlık kuruluşlarının çalışma ve
uygulamalarına katılımlarına destek verir.
b) Halk sağlığı ve epidemiyoloji araştırma görevlileri başta olmak üzere ilgili üniversitede
eğitim gören araştırma görevlilerinin toplum sağlığı merkezi faaliyetleri içinde görev yapmalarını
sağlar.
(3) Üniversiteler başta olmak üzere bilimsel nitelikte araştırma yapan kurumların,
Bakanlık veya müdürlükle işbirliği içerisinde yapacakları sağlıkla ilgili araştırmalar ve projeleri
destekler ve katkıda bulunur.
(4) Bakanlık ya da müdürlüğün hazırladığı programlar çerçevesinde bölgesinde çalışan
personelin eğitimlerini bölge içi veya dışındaki kurumlar ile işbirliği içinde sağlar.
İzleme ve değerlendirme
Madde 13- (1) Aile sağlığı merkezlerinin durumunun, aile hekimleri ile aile sağlığı
elemanlarının sahada verdiği hizmetlerin mevzuat ve sözleşme hükümlerine uygunluğunun
izleme ve değerlendirme çalışmalarını yapar. Sonuçları müdürlüğe iletir.
(2) Aile hekimlerinin resmi kayıt ve evrak niteliğinde kullandığı basılı veya elektronik
ortamda tutulan verilerini belirli aralıklarla düzenli olarak toplar ve zamanında müdürlüğe
bildirir. Bölgesinde hizmet veren aile sağlığı merkezlerinin ve buralarda görev yapan aile
hekimlerinin çalışmalarını yerinde ve tuttuğu kayıtlarından izler ve değerlendirir. Bu amaçla aile
sağlığı merkezlerini ziyaret eder ve her türlü kayıtlarına erişir, yaptığı değerlendirmeleri altışar
aylık dönemlerde müdürlüğe yazılı olarak, aile sağlığı merkezi çalışanlarına öncelikli olarak
yazılı ya da sözlü olarak bildirir. Bu görevini yaparken hasta haklarına ve kişisel mahremiyetin
korunması ilkelerine riayet eder.
(3) Gezici sağlık hizmeti veren aile hekimince aylık olarak yapılan gezici sağlık hizmeti
bölgelerinin planlamasını bir önceki ayın son haftası içinde aile hekiminden alır. Aile hekiminin
bu programa uyup uymadığını izleyip değerlendirerek hazırladığı raporu müdürlüğe bildirir.
(4) Aile hekiminin koruyucu sağlık hizmetlerine yönelik çalışmalarını sahada izler ve
değerlendirir. Hazırladığı raporu müdürlüğe iletir.
(5) Hasta hakları ile ilgili çalışmaların yürütülmesini sağlar.
6
Bulaşıcı hastalıkların kontrolü
Madde 14- (1) Bakanlığın yürüttüğü programlara uygun olarak; bölgesindeki bulaşıcı
hastalık verilerini toplar, kayıtlarını tutar, değerlendirir, sürveyansı yapar veya yaptırır ve gerekli
tüm tedbirlerin alınması için ilgili kuruluşlarla işbirliği yapar. Bölgesinde bulaşıcı hastalıkların
usulüne uygun olarak bildirimini ve filyasyonunu yaparak ilgili aile hekimleri ile durumu birlikte
değerlendirir. Eğer aile hekimi başka bir toplum sağlığı merkezinin bölgesinde ise yapılan
filyasyon sonucunu o toplum sağlığı merkezine bildirir.
(2) Bölgenin aşı ve antiserum ile ilgili lojistik malzeme ihtiyacını belirler. Soğuk zincir
sisteminin kurulmasını ve düzgün olarak işletilmesini sağlar ve denetler. Bölgesi için gereken
aşıları ve diğer malzemeleri müdürlükten sağlar, usulüne uygun olarak saklar ve aşıların
uygulanacağı birimlere dağıtır.
(3) Her aile sağlığı merkezinde en az bir sağlık personelinin PPD (tüberküloz deri testi)
uygulaması konusunda eğitilmesini sağlar/sağlatır. Aile hekimlerinin ve aile sağlığı
elemanlarının bulaşıcı hastalıklar, sürveyans ve aşı uygulaması konusundaki eğitimlerini
müdürlük ile koordineli olarak planlar ve uygulamasını sağlar.
(4) Bölgesinde bulaşıcı hastalık salgınına neden olabilecek aşılama problemleri,
mevsimsel değişimler, çevre şartlarındaki değişimler, yerleşim birimlerinin alt yapı durumları
gibi faktörleri yakından izler ve gerekli önlemleri almak için ilgili kurumlarla işbirliği yapar.
Bölgesinde bulaşıcı hastalıklara yönelik “Erken Uyarı ve Yanıt Sistemi”ni işletir. Bölgesinde
bulaşıcı hastalık salgını olduğunda aile hekimleri ve müdürlükle birlikte tüm sağlık kuruluşları ve
ilgili diğer kuruluşlarla işbirliği yaparak mevzuata göre her türlü tedbiri alır, bölgesindeki sağlık
çalışanlarını, ilgili kurum çalışanlarını ve halkı bilgilendirerek kişi ve toplum farkındalığı
oluşturur. İlgili kurumlarca alınan tedbirleri izler ve sürdürülmesini sağlar.
(5) Bildirimi zorunlu hastalıklar listesinde yer alan bulaşıcı hastalıkların bildirimlerini
sağlar. Ulusal Hastalık Kontrol Programları çerçevesindeki özel sürveyans çalışmalarını yürütür.
Bulaşıcı hastalıkların tanısında numune nakline yönelik özellikli malzemeyi (özel besiyerleri,
numune nakil kapları gibi) müdürlükten temin eder ve aile hekimlerine ulaştırır. Alınan
numunelerin referans laboratuvarlarına öngörülen sürelerde ulaştırılmasını müdürlük kanalı ile
sağlar. Bazı bulaşıcı hastalıklara veya bulaşıcı hastalık komplikasyonlarına yönelik olarak
Bakanlık ve müdürlük tarafından temin edilen ilaçların ilgili kişilere ulaşmasını aile hekimleri
yolu ile sağlar. Bölgesinde grip pandemisi gibi durumlara yönelik planları yapar, müdürlüğün
onayına sunar ve aile hekimleri ile paylaşır. Bölgesinde bulaşıcı hastalıklar ve aşılama
çalışmaları konusunda yapılacak olan saha araştırmalarına katılır ve destek sağlar. Bulaşıcı
hastalıklar alanında yönergeler ve daimi genelgeler ile verilen diğer görevleri yapar.
(6) Zoonotik hastalıklarla ilgili Bakanlığın öngördüğü çalışmaları yapar. İlgili
kuruluşlarla iş birliğinde bulunur. Verileri müdürlüğe iletir.
Verem savaşı hizmetleri
Madde 15- (1) Aile hekimleri verem kuşkusu olan hastaları ilgili kuruluşlara sevk eder ve
bölgesindeki toplum sağlığı merkezine bildirir. Bu kuruluşlarla işbirliği içinde şüpheli kişinin
kayıtlarını tutar ve takip eder. Hastaneler kesin tanısı konmuş yeni verem hastalarının muayene
neticelerini bölgesindeki toplum sağlığı merkezine bildirirler. Toplum sağlığı merkezi bu
hastaların bilgilerini tüberkülozlu hastalar listesine kaydeder, tedavisi ve izlenmesini programlar,
ilgili aile hekimi ve müdürlüğe bildirir. Bu hastaların ilaçlarını aylık olarak aile hekimine
ulaştırır. İlgili toplum sağlığı merkezi aile hekiminin belirlenen programa uygun olarak hastasını
izlemesini, ilaçlarının doğrudan gözetim ile verilmesini ve kontrollerinin düzenli olarak
yapılmasını sağlar.
(2) Belli aralıklarla halk eğitim programları düzenler. Her ay yeni tedaviye alınan,
tedavide olan, tedaviden çıkan, ilaçsız kontrole ayrılan, korumaya alınan, korumadan çıkan ve
7
veremli hastaların temaslılarından kontrolü gerekenleri, kişinin bağlı olduğu aile hekimine
bildirir ve aile hekimleriyle işbirliği içinde çalışarak bu hizmetlerin yürütülmesini sağlar.
Sıtma savaş hizmetleri
Madde 16- (1) Sıtma savaşı ile ilgili her türlü plan ve program toplum sağlığı merkezleri
tarafından yapılır. Sıtma şüphesi ile gönderilen hastaların tanı için gereken tetkiklerini yapar veya
yaptırır. Sıtma şüphesi olup, toplum sağlığı merkezine gelemeyen kişilere ulaşarak tanı için
gereken numuneleri yerinde alır. Aile hekimi sıtma şüpheli hastaları ilgili kuruluşa sevk eder.
(2) Sıtmanın yerli bulaş olduğu yerleşim birimlerinde aktif sürveyans yapar, pasif
sürveyansın aile hekimince yapılmasını izler. Sıtma laboratuvar hizmeti verilen ve vektör
mücadelesi yapılan toplum sağlığı merkezleri her ayın sonunda sıtma paraziti açısından negatif
kan yaymalarının % 20’sini ve pozitif kan yaymalarının tamamını müdürlüğe gönderir.
(3) Sıtma tanısı konan hastaların aile hekimine bildirimini yapar, tedavisinde kullanılan
ilaçları müdürlükten alarak aile hekimine veya hastanın tedavisinin yapıldığı hastaneye verir.
(4) Hastaların tedavi sürecini takip ve koordine eder. Müdürlüğe bildirimini yapar.
Bulaşıcı olmayan hastalıkların kontrolü
Madde 17- (1) Bölgedeki sağlık kuruluşlarının (hastaneler, üniversiteler, aile hekimleri,
özel sağlık kuruluşları v.b.) bulaşıcı olmayan hastalıklar ve kronik durumlar ile ilgili kayıtlarını
ve bilimsel çalışmalarını izler, sık görülen hastalıkları ve durumları belirler. Bunların önlenmesi
için programlar geliştirir, geliştirilmiş olan programları uygular veya bölgedeki sağlık kuruluşları
ve diğer kurumlarla işbirliği yaparak uygulanmasını sağlar. Bedensel engelliler, kronik fiziksel
veya ruhsal hastalığı bulunanlar, yaşlılar, ergenler, doğurgan çağdaki kadınlar v.b. risk gruplarına
yönelik olarak ilgili kurumlar ile işbirliği içinde çalışmalar yapar. Bakanlığın kanser ve ruh
sağlığı dahil kronik hastalıklar konusunda yürüttüğü proje ve programları bölgesinde yürütür
Memur % Kaç Zam Alacak?
ÇALA KALEM
